FinansVakti
.
Net
Öğren
▾
Finanslügat
Finansal Sözlük
Finansal Akademi
Blog & Rehberler
Finansın Mimarları
Yatırımcı Biyografileri
Uygula
▾
Strateji Laboratuvarı
Yatırım Stratejileri
Cüzdanometre
Hesaplama Araçları
Para Kafası
Sağ Kolun ↗
☰
Finansal Sözlük
Finanslügat
A'dan Z'ye finansal terimler. Formüllü olanlarda cebinde bir hesap makinesi var.
A
Acil Durum Fonu
Beklenmedik bir gelir kaybı ya da büyük masraf durumunda kullanılmak üzere, kolay erişilebilir şekilde bir kenara ayrılan birikimdir.
→
A
Açığa Satış
Sahip olunmayan bir hisseyi ödünç alıp satarak, fiyat düştüğünde daha ucuza geri alıp iade etme ve aradaki farktan kazanç sağlama stratejisidir.
→
A
Altın (Yatırım Aracı Olarak)
Binlerce yıldır değer saklama aracı olarak kullanılan, enflasyona ve belirsizliğe karşı geleneksel bir sığınak olarak görülen kıymetli madendir.
→
A
Asgari Ödeme Tutarı
Kredi kartı borcunun temerrüde düşmeden ödenmesi gereken en düşük tutarıdır — borcun tamamı değildir.
→
A
Asit-Test Oranı
Hesaplayıcılı
Stokları hariç tutarak, bir şirketin en hızlı nakde çevrilebilir varlıklarıyla kısa vadeli borçlarını karşılama gücünü ölçen, cari orandan daha sıkı bir likidite testidir.
→
A
Aşırı Güven Yanılgısı
Yatırımcıların kendi bilgi, beceri ve tahmin yeteneklerini gerçekte olduğundan daha yüksek değerlendirme eğilimidir.
→
A
Ayı Piyasası
Fiyatların uzun süre boyunca düşüş eğiliminde olduğu, genel karamsarlığın hakim olduğu piyasa dönemidir.
→
B
Batık Maliyet Yanılgısı
Geri alınamayacak, zaten harcanmış bir maliyeti, gelecekteki kararları etkilemesine izin vererek dikkate almaya devam etme eğilimidir.
→
B
Bilanço
Bir şirketin belirli bir tarihteki varlıklarını, borçlarını ve özkaynağını gösteren finansal tablodur.
→
B
Bireysel Emeklilik Sistemi (BES)
Devlet destekli, uzun vadeli tasarruf yaparak emeklilik döneminde ek gelir oluşturmayı amaçlayan gönüllü bir yatırım sistemidir.
→
B
Boğa Piyasası
Fiyatların uzun süre boyunca yükseliş eğiliminde olduğu, genel iyimserliğin hakim olduğu piyasa dönemidir.
→
B
Borç/Özkaynak Oranı
Hesaplayıcılı
Bir şirketin borçla mı yoksa hissedar sermayesiyle mi finanse edildiğini gösteren, finansal kaldıraç ölçütüdür.
→
B
Borsa
Hisse senedi, tahvil ve diğer menkul kıymetlerin alıcı ve satıcıları bir araya getirerek işlem gördüğü organize piyasadır.
→
B
Brüt Kâr Marjı
Hesaplayıcılı
Satış gelirinin, sadece satılan malın maliyeti düşüldükten sonra kalan yüzdesini gösteren orandır.
→
B
Bugünkü Değer
Hesaplayıcılı
Gelecekte alınacak bir para tutarının, paranın zaman değeri dikkate alınarak bugünkü karşılığının ne olduğunu gösteren hesaplamadır.
→
B
Bütçe
Belirli bir dönemdeki gelir ve giderlerin önceden planlanması, harcamaların gelire göre yönlendirilmesidir.
→
C
Cari Açık
Bir ülkenin yurt dışından aldığı mal, hizmet ve gelirin, yurt dışına sattığından fazla olması durumudur.
→
C
Cari Oran
Hesaplayıcılı
Bir şirketin kısa vadeli borçlarını, kısa vadeli varlıklarıyla ne kadar rahat karşılayabildiğini gösteren orandır.
→
C
Ciro (Satış Geliri)
Bir şirketin belirli bir dönemde sattığı mal ve hizmetlerden elde ettiği toplam gelirdir — henüz hiçbir maliyet düşülmemiş haldeki rakamdır.
→
Ç
Çapalama Etkisi
Bir kararda karşılaşılan ilk sayının, sonraki tüm değerlendirmeleri bilinçsizce etkilemesi eğilimidir.
→
Ç
Çekirdek Enflasyon
Gıda ve enerji gibi fiyatları en oynak kalemler hariç tutularak hesaplanan, daha az dalgalı enflasyon ölçütüdür.
→
Ç
Çeyrek Dönem Raporu
Halka açık şirketlerin, üç aylık dönemler halinde yayımladığı, finansal performanslarını gösteren resmi rapordur.
→
Ç
Çıkış Stratejisi
Bir yatırıma girmeden önce, o pozisyondan ne zaman ve hangi koşullarda çıkılacağını önceden belirleme planıdır.
→
D
Defter Değeri
Bir şirketin bilançosundaki özkaynak tutarı — yani muhasebe kayıtlarına göre hissedarlara ait net varlık değeridir.
→
D
Değer Yatırımı
Piyasa fiyatı, tahmini gerçek değerinin altında kalan şirketleri bulup, bu farktan faydalanmayı hedefleyen yatırım felsefesidir.
→
D
Devalüasyon
Bir ülkenin kendi para biriminin değerini, genelde resmi bir kararla, diğer para birimleri karşısında düşürmesidir.
→
D
Döviz Kuru
Bir ülkenin para biriminin, başka bir ülkenin para birimi karşısındaki değişim oranıdır.
→
D
Duran Varlıklar
Bir şirketin bir yıldan uzun sürede nakde çevrilmesi beklenen, bina, makine, arsa gibi uzun vadeli varlıklarıdır.
→
E
Emir Türleri (Piyasa ve Limit Emri)
Borsada alım-satım yaparken kullanılan, işlemin ne fiyattan ve nasıl gerçekleşeceğini belirleyen talimat türleridir.
→
E
Emtia
Petrol, doğalgaz, buğday, bakır gibi standartlaştırılmış, ham ya da az işlenmiş halde alınıp satılan fiziksel mallardır.
→
E
Endeks
Belirli bir kritere göre seçilmiş bir grup hissenin ortalama performansını tek bir sayıda özetleyen göstergedir.
→
E
Enflasyon
Genel fiyat seviyesinin zaman içinde artması, yani paranın satın alabildiği mal ve hizmet miktarının azalmasıdır.
→
E
Eurobond
Bir ülkenin ya da şirketin, kendi para birimi dışında (genelde dolar ya da euro cinsinden) uluslararası piyasalarda ihraç ettiği tahvildir.
→
F
F/K Oranı
Hesaplayıcılı
Hisse fiyatının, hisse başına kazancına bölümü. Piyasanın bir şirketin kazancına ne kadar 'ödemeye razı' olduğunu gösterir.
→
F
Faiz Oranı
Borç verilen ya da mevduata yatırılan paranın, belirli bir dönem sonunda kazandırdığı ya da maliyetlendirdiği yüzdesel getiridir.
→
F
FAVÖK (EBITDA)
Hesaplayıcılı
Bir şirketin faiz, vergi, amortisman ve itfa giderleri düşülmeden önceki faaliyet kârlılığını gösteren ölçüttür.
→
F
Fon Yönetim Ücreti
Hesaplayıcılı
Bir yatırım fonunun, portföyü yönetme karşılığında yatırımcıdan yıllık olarak kestiği, genelde yüzde olarak ifade edilen ücrettir.
→
G
Gelir Tablosu
Bir şirketin belirli bir dönemdeki gelirlerini, giderlerini ve sonucunda elde ettiği kâr ya da zararı gösteren finansal tablodur.
→
G
Getiri Eğrisi
Aynı kredi kalitesindeki tahvillerin, farklı vadelere göre sundukları faiz oranlarını gösteren grafiktir.
→
G
GSYH (Gayri Safi Yurt İçi Hasıla)
Bir ülke sınırları içinde belirli bir dönemde üretilen tüm mal ve hizmetlerin toplam parasal değeridir.
→
G
GYO (Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı)
Doğrudan mülk satın almadan, borsada işlem gören hisseler aracılığıyla gayrimenkul gelirine ortak olmayı sağlayan yatırım şirketi türüdür.
→
H
Halka Arz
Bir şirketin hisselerini ilk kez halka, yani genel yatırımcı kitlesine satarak borsada işlem görmeye başlamasıdır.
→
H
Hazine Bonosu
Devletin kısa vadeli (genelde bir yıldan kısa) finansman ihtiyacını karşılamak için ihraç ettiği borçlanma aracıdır.
→
H
Hisse Başına Kazanç (EPS)
Hesaplayıcılı
Bir şirketin net kârının, toplam hisse sayısına bölünmesiyle bulunan, her bir hisseye düşen kâr payıdır.
→
H
Hisse Geri Alımı
Bir şirketin, piyasadan kendi hisselerini satın alarak dolaşımdaki toplam hisse sayısını azaltmasıdır.
→
H
Hisse Senedi
Bir şirketin ortaklık payını temsil eden, borsada alınıp satılabilen menkul kıymettir.
→
İ
İflas
Bir şirketin borçlarını ödeyemez duruma gelmesi ve bu durumun hukuki olarak tescil edilmesidir.
→
İ
İskonto
Hesaplayıcılı
Bir menkul kıymetin, nominal (itibari) değerinin altında bir fiyattan alınıp satılmasıdır.
→
İ
İşsizlik Oranı
Çalışabilir durumda olup iş arayan, ama iş bulamayan kişilerin, toplam işgücüne oranıdır.
→
İ
İtfa (Amortisman)
Bir varlığın maliyetinin, kullanım ömrü boyunca kademeli olarak gidere yazılmasıdır.
→
J
Jeopolitik Risk
Savaş, siyasi kriz, ticaret çatışması gibi uluslararası gelişmelerin, piyasalarda yarattığı belirsizlik ve fiyat riskidir.
→
K
Kaldıraç
Yatırım büyüklüğünü artırmak için kendi sermayenin yanında ödünç alınan parayı da kullanmaktır — hem kazancı hem kaybı büyütür.
→
K
Katılım Fonu
Faiz içermeyen, İslami finans prensiplerine uygun şekilde yönetilen, kâr-zarar ortaklığı esasına dayanan yatırım fonu türüdür.
→
K
Kayıptan Kaçınma
İnsanların bir şeyi kaybetmenin acısını, eşdeğer bir şeyi kazanmanın sevincinden psikolojik olarak daha güçlü hissetmesi eğilimidir.
→
K
Kredi Limiti
Bir bankanın, kredi kartı ya da kredi hesabında kullanmana izin verdiği azami borçlanma tutarıdır.
→
K
Kredi Notu
Bir kişinin ya da kurumun borçlarını geçmişte ne kadar düzenli ödediğini özetleyen, gelecekteki ödeme gücünü tahmin etmek için kullanılan puandır.
→
K
Kripto Para
Merkezi bir otorite olmadan, kriptografi ve dağıtık defter teknolojisiyle (blokzincir) çalışan dijital bir değer aracıdır.
→
K
Kurumsal Yönetim
Bir şirketin yönetim kurulu, üst yönetim ve hissedarlar arasındaki ilişkileri düzenleyen, şeffaflık ve hesap verebilirliği hedefleyen ilkeler bütünüdür.
→
L
Likidasyon
Bir şirketin varlıklarının satılarak nakde çevrilmesi ve elde edilen paranın alacaklılara/hissedarlara dağıtılması sürecidir.
→
L
Likidite
Bir varlığın, değer kaybetmeden ne kadar hızlı nakde çevrilebileceğinin ölçüsüdür.
→
L
Lot
Borsada bir defada alınıp satılabilen, standartlaştırılmış en küçük ya da standart işlem miktarıdır.
→
M
Marj Tamamlama Çağrısı
Kaldıraçlı bir pozisyonda zarar büyüdüğünde, aracı kurumun yatırımcıdan ek teminat yatırmasını talep etmesidir.
→
M
Menkul Kıymet
Hisse senedi, tahvil gibi devredilebilir, standartlaştırılmış ve belirli bir parasal değer taşıyan finansal varlıkların genel adıdır.
→
M
Merkez Bankası
Bir ülkenin para politikasını yöneten, faiz oranlarını belirleyen ve fiyat istikrarından sorumlu resmi kurumdur.
→
M
Mevduat
Bir bankaya belirli bir süreliğine ya da vadesiz olarak yatırılan, karşılığında faiz kazanılabilen para birikimidir.
→
M
Momentum
Son dönemde güçlü performans gösteren varlıkların, kısa-orta vadede bu eğilimi sürdürme eğiliminden faydalanmaya çalışan yaklaşımdır.
→
N
Nakit Akışı
Bir şirketin belirli bir dönemde fiilen elde ettiği ve harcadığı nakdin hareketini gösteren tablodur.
→
N
Net Değer (Servet)
Hesaplayıcılı
Sahip olduğun tüm varlıkların toplam değerinden, tüm borçlarının çıkarılmasıyla bulunan, kişisel finansal durumunun en özet göstergesidir.
→
N
Net Kâr Marjı
Hesaplayıcılı
Bir şirketin toplam satış gelirinin yüzde kaçının net kâra dönüştüğünü gösteren orandır.
→
N
Nominal Değer
Bir tahvilin ya da hissenin üzerinde yazılı, ihraç sırasında belirlenen sabit değeridir — piyasa fiyatından farklıdır.
→
O
Opsiyon
Belirli bir varlığı, önceden belirlenmiş bir fiyattan, belirli bir tarihe kadar alma ya da satma hakkı (ama yükümlülüğü değil) veren finansal sözleşmedir.
→
O
Ortalama Maliyet Düşürme (DCA)
Piyasayı zamanlamaya çalışmak yerine, belirli aralıklarla sabit bir tutarı düzenli olarak yatırıma yönlendirme stratejisidir.
→
O
Oy Hakkı
Bir hissedarın, şirketin genel kurul toplantılarında yönetim kurulu seçimi gibi önemli kararlarda oy kullanma hakkıdır.
→
Ö
Ödeme Gücü (Faiz Karşılama Oranı)
Hesaplayıcılı
Bir şirketin, faaliyet kârının faiz giderlerini kaç kat karşılayabildiğini gösteren, borç ödeme kapasitesi ölçütüdür.
→
Ö
Özkaynak
Hesaplayıcılı
Bir şirketin toplam varlıklarından tüm borçları çıkardıktan sonra hissedarlara ait kalan kısımdır.
→
P
Pasif Yatırım
Bireysel hisse seçmek ya da piyasayı zamanlamak yerine, bir endeksi düşük maliyetle birebir takip etmeyi hedefleyen yatırım yaklaşımıdır.
→
P
PD/DD Oranı
Hesaplayıcılı
Bir şirketin piyasa değerinin, muhasebe kayıtlarındaki defter değerine oranıdır.
→
P
Piyasa Değeri
Hesaplayıcılı
Bir şirketin borsadaki toplam değeridir; hisse fiyatının, toplam hisse sayısıyla çarpılmasıyla bulunur.
→
P
Portföy Çeşitlendirmesi
Yatırımlarını farklı varlık türlerine, sektörlere ya da coğrafyalara dağıtarak tek bir riskin portföyünü tümden vurmasını önlemektir.
→
P
Portföy Yönetimi
Bir yatırımcının sahip olduğu tüm varlıkları, hedeflerine ve risk toleransına uygun şekilde bir bütün olarak planlama ve sürdürme sürecidir.
→
R
Reel Getiri
Hesaplayıcılı
Bir yatırımın, enflasyon etkisi çıkarıldıktan sonraki gerçek alım gücü kazancıdır.
→
R
Repo
Bir tarafın menkul kıymeti belirli bir fiyattan satıp, önceden belirlenmiş bir tarihte geri almayı taahhüt ettiği, kısa vadeli bir borçlanma işlemidir.
→
R
Resesyon
Bir ekonominin, ekonomik aktivitenin belirgin biçimde daraldığı, genelde art arda iki çeyrek boyunca küçüldüğü dönemdir.
→
R
Risk İştahı
Bir yatırımcının, potansiyel kayıplara karşı ne kadar tahammül gösterebildiği ve buna göre ne kadar risk almaya istekli olduğudur.
→
R
Risk Primi
Yatırımcıların, risksiz kabul edilen bir yatırıma kıyasla, daha riskli bir varlığı tutmaları için talep ettiği ek getiridir.
→
R
ROA (Aktif Kârlılığı)
Hesaplayıcılı
Bir şirketin sahip olduğu toplam varlıkları ne kadar verimli kullanarak kâr ürettiğini gösteren orandır.
→
R
ROE (Özkaynak Kârlılığı)
Hesaplayıcılı
Şirketin, hissedarların koyduğu özkaynağı ne kadar verimli çalıştırdığını gösteren orandır.
→
S
Sahiplik Etkisi
Bir şeye sahip olduktan sonra, ona objektif değerinden daha fazla değer atfetme eğilimidir.
→
S
Sermaye
Bir işi kurmak, sürdürmek ya da büyütmek için kullanılan para, varlık ya da kaynakların toplamıdır.
→
S
SPK (Sermaye Piyasası Kurulu)
Türkiye'de sermaye piyasalarını düzenleyen ve denetleyen, yatırımcıyı korumakla görevli resmi kurumdur.
→
S
Spread (Alış-Satış Farkı)
Bir varlığın piyasadaki en yüksek alış teklifi (bid) ile en düşük satış teklifi (ask) arasındaki farktır.
→
S
Stagflasyon
Ekonomik büyümenin durakladığı ya da gerilediği, buna rağmen enflasyonun yüksek seyrettiği, ekonomistler için nadir ve zorlayıcı bir durumdur.
→
S
Stop-Loss (Zarar Durdur Emri)
Bir hissenin fiyatı belirlenen bir seviyenin altına düştüğünde otomatik olarak satış emri veren, zararı sınırlamaya yarayan bir emir türüdür.
→
S
Sürü Psikolojisi
Bireylerin kendi bağımsız analizleri yerine, kalabalığın ne yaptığına bakarak yatırım kararı verme eğilimidir.
→
Ş
Şerefiye
Bir şirket satın alınırken, ödenen bedelin, satın alınan şirketin defter değerinin üzerinde kalan kısmıdır.
→
Ş
Şüpheli Alacaklar
Bir şirketin müşterilerinden tahsil edip edemeyeceğinden emin olmadığı, tahsilat riski taşıyan alacaklarıdır.
→
T
Tahvil
Bir devletin ya da şirketin borçlanmak için çıkardığı, belirli bir vadede anapara ve faiz ödemesini taahhüt ettiği borçlanma aracıdır.
→
T
Teknik Analiz
Bir varlığın gelecekteki fiyat hareketini, geçmiş fiyat ve işlem hacmi verilerindeki örüntülere bakarak tahmin etmeye çalışan analiz yöntemidir.
→
T
Temel Analiz
Bir şirketin finansal tablolarını, iş modelini ve ekonomik ortamını inceleyerek, gerçek (içsel) değerini tahmin etmeye çalışan analiz yöntemidir.
→
T
Temerrüt
Bir borçlunun, anlaşılan borç geri ödemesini (anapara ya da faiz) zamanında ya da hiç yapamaması durumudur.
→
T
Temettü
Bir şirketin kârının bir kısmını, nakit ya da yeni hisse olarak hissedarlarına dağıtmasıdır.
→
T
Temettü Verimi
Hesaplayıcılı
Bir hissenin yıllık temettü ödemesinin, güncel hisse fiyatına oranıdır — yatırımın yıllık nakit getirisini gösterir.
→
U
Uzlaşma (Settlement)
Bir menkul kıymet alım-satım işleminde, hissenin alıcıya, paranın satıcıya fiilen teslim edildiği son aşamadır.
→
U
Uzun Pozisyon
Bir varlığı, fiyatının yükseleceği beklentisiyle satın alıp elde tutma pozisyonudur — yatırımın en yaygın ve en temel şeklidir.
→
Ü
Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE)
Üreticilerin, mal ve hizmetleri toptan aşamada sattığı fiyatlardaki değişimi ölçen, enflasyonun erken sinyallerini veren göstergedir.
→
Ü
Üstlenim (Underwriting)
Bir aracı kurumun, halka arz edilecek hisseleri önceden satın alarak ya da satış garantisi vererek riski üstlenmesidir.
→
V
Vade
Bir finansal sözleşmenin ya da borcun sona ereceği, ödemenin ya da anaparanın geri alınacağı tarihtir.
→
V
Vadeli İşlem (Futures)
İki tarafın, belirli bir varlığı gelecekte önceden belirlenmiş bir fiyattan alıp satmayı bugünden taahhüt ettiği standartlaştırılmış bir sözleşmedir.
→
V
Varlık Dağılımı
Bir portföyün hisse senedi, tahvil, nakit gibi farklı varlık sınıfları arasında nasıl paylaştırıldığını gösteren temel yapı kararıdır.
→
V
Volatilite
Bir varlığın fiyatının belirli bir dönemde ne kadar sert ve sık dalgalandığının ölçüsüdür.
→
Y
Yatırım Fonu
Birçok yatırımcının parasını bir araya getirip, profesyonel bir yönetici tarafından ortak bir portföyde değerlendirilmesini sağlayan yatırım aracıdır.
→
Y
Yatırım Ufku
Bir yatırımın, paraya ihtiyaç duyulmadan önce ne kadar süre elde tutulabileceğini gösteren zaman dilimidir.
→
Y
Yeniden Yapılandırma (Borç)
Bir borçlunun ödeme koşullarının (vade, faiz, taksit tutarı), ödeme gücüne uyacak şekilde yeniden düzenlenmesidir.
→
Y
Yıllıklandırılmış Getiri
Farklı uzunluktaki dönemlerde elde edilen getirileri, tek yıllık bir eşdeğere çevirerek karşılaştırılabilir hale getiren hesaplama yöntemidir.
→
Z
Zaman Değeri (Paranın Zaman Değeri)
Bugün elindeki bir liranın, gelecekte alacağın aynı bir liradan daha değerli olduğu temel finans ilkesidir.
→
Z
Zorunlu Karşılık
Bankaların topladıkları mevduatın belirli bir yüzdesini, merkez bankası nezdinde bloke olarak tutmak zorunda olduğu tutardır.
→