Finansal Sözlük
Kayıptan Kaçınma
İnsanların bir şeyi kaybetmenin acısını, eşdeğer bir şeyi kazanmanın sevincinden psikolojik olarak daha güçlü hissetmesi eğilimidir.
Kayıptan kaçınma (loss aversion), davranışsal finansın en sağlam kanıtlanmış bulgularından biridir: 100 TL kaybetmenin verdiği acı, 100 TL kazanmanın verdiği mutluluktan psikolojik olarak daha yoğun hissedilir. Bu asimetri, yatırım kararlarını sistematik olarak çarpıtabilir.
Yatırımda nasıl ortaya çıkar?
Kayıptan kaçınma, yatırımcıların zarardaki bir hisseyi elden çıkarmakta gecikmesine, çünkü zararı kabul etmenin (satmanın) psikolojik olarak bir kayıp gibi hissedilmesine yol açabilir. Aynı yatırımcı, kârdaki bir hisseyi ise çok erken satabilir — çünkü kazancı elde tutmak isteği baskın çıkar. Bu davranış kalıbı, kazananları erken satıp kaybedenleri uzun süre tutma eğilimine yol açar; oysa mantıklı olan genelde tam tersidir.
Nasıl yönetilir?
Stop-loss gibi önceden belirlenmiş, mekanik kurallar koymak, kayıptan kaçınmanın anlık karar anındaki etkisini azaltabilir. Kararı duygunun en yoğun olduğu anda değil, sakinken önceden vermek, bu yanılgının etkisini sınırlamanın en pratik yollarından biridir.