Finansal Sözlük
Zorunlu Karşılık
Bankaların topladıkları mevduatın belirli bir yüzdesini, merkez bankası nezdinde bloke olarak tutmak zorunda olduğu tutardır.
Zorunlu karşılık, bankaların müşterilerinden topladıkları mevduatın belirli bir yüzdesini, kredi olarak kullandırmak yerine merkez bankası nezdinde tutmak zorunda olduğu tutardır. Bu oran, merkez bankasının para politikası araçlarından biridir.
Nasıl bir etki yaratır?
Zorunlu karşılık oranı yükseltildiğinde, bankaların kredi olarak kullandırabileceği para azalır — bu da ekonomideki toplam kredi arzını daraltarak, dolaylı olarak enflasyonu frenlemeye yardımcı olabilir. Oran düşürüldüğünde ise tam tersi bir etki, yani kredi arzının artması beklenir.
Faiz oranından farkı
Zorunlu karşılık, faiz oranı kadar sık gündeme gelmese de, merkez bankalarının elindeki tamamlayıcı bir araçtır — bazı dönemlerde faiz oranını değiştirmeden, sadece zorunlu karşılık oranını ayarlayarak bankacılık sistemindeki likiditeyi hedeflemek tercih edilebilir. Bu ayarlamalar, dolaylı olarak bankaların kredi ve mevduat faizlerini de etkiler.