Risk İştahı

Risk iştahı, bir yatırımcının olası kayıplar karşısında ne kadar rahat kalabildiğini ve bu doğrultuda portföyüne ne kadar riskli varlık dahil etmeye istekli olduğunu ifade eder. İki insan aynı geliri, aynı yaşı, aynı hedefi paylaşsa bile, risk iştahları çok farklı olabilir — biri %20'lik bir düşüşte sakin kalırken, diğeri gece uyuyamayabilir.

Risk iştahı ile risk kapasitesi farkı

Bu iki kavram sık karıştırılır ama farklıdır:

• Risk iştahı, duygusal/psikolojik bir tercihtir — "ne kadar risk almak istiyorum?"
• Risk kapasitesi, finansal bir gerçekliktir — "ne kadar risk almayı göze alabilirim?" (gelir istikrarı, yaş, birikim büyüklüğü, yükümlülükler gibi faktörlere bağlıdır.)

İdeal olan, ikisinin dengeli olmasıdır. Risk iştahı yüksek ama risk kapasitesi düşük biri (örneğin emekliliğe yakın, tek gelir kaynağına sahip biri), iştahına göre değil kapasitesine göre hareket etmelidir.

Risk iştahı nasıl ölçülür?

Kesin bir formülü yoktur, ama kendine şu soruları sorarak kabaca bir fikir edinebilirsin:

• Portföyümün değeri bir ayda %30 düşse, ne yaparım — satar mıyım, beklerim mi, alım mı yaparım?
• Bu paraya ne zaman ihtiyacım olacak? Kısa vadeli bir ihtiyaç için ayrılmış para, yüksek riskli varlıklara uygun değildir.
• Kayıp karşısında uykumu mu kaybederim, yoksa süreci "beklenen bir dalgalanma" olarak mı görürüm?

Portföy yapısına yansıması

Risk iştahı, barbell (halter) stratejisi gibi yaklaşımlarda güvenli/riskli uç oranını belirleyen temel girdilerden biridir. Barbell Dağılım Hesaplayıcı'da güvenli uç oranını değiştirdiğinde, aslında risk iştahını sayısal bir tercihe dönüştürmüş olursun.

Risk iştahı sabit değildir — yaş, gelir durumu ve hayat koşulları değiştikçe zamanla değişebilir. Bu yüzden periyodik olarak yeniden değerlendirmekte fayda var.