Reel Getiri

Reel getiri, bir yatırımın sana ne kadar kazandırdığını değil, o kazancın gerçekte ne kadar alım gücüne dönüştüğünü gösterir. "Param büyüdü" ile "param daha fazla şey satın alabiliyor" her zaman aynı şey değildir — aradaki fark, enflasyondur.

Basit yaklaşım

Küçük oranlar için yaklaşık bir hesap yeterlidir:

Reel Getiri ≈ Nominal Getiri − Enflasyon Oranı

Örneğin bir yatırımın nominal getirisi %25, o dönemki enflasyon %30 ise, reel getiri yaklaşık -%5'tir — kağıt üzerinde para büyümüş görünse de, alım gücü aslında azalmıştır.

Daha yüksek oranlarda (özellikle Türkiye gibi yüksek enflasyonlu ortamlarda) bu basit çıkarma işlemi yeterince hassas olmayabilir; daha doğru hesap için bileşik formül kullanılır: (1 + nominal) / (1 + enflasyon) − 1.

Neden bu ayrım kritik?

Bir yatırımın "iyi" olup olmadığını değerlendirirken, sadece nominal getiriye bakmak yanıltıcı olabilir — özellikle yüksek enflasyonlu dönemlerde. %40 nominal getiri kulağa harika gelebilir, ama enflasyon %45 ise, bu aslında bir kayıptır. Bu yüzden birikim hedeflerini planlarken her zaman "bu getiri, enflasyonun üzerinde mi?" sorusunu sormak gerekir.

Nerede karşına çıkar?

Reel getiri kavramı, Cüzdanometre'deki Enflasyon Karşısında Alım Gücü Kaybı Hesaplayıcı'da ve uzun vadeli bileşik getiri planlamasında sürekli karşına çıkar. Bir getiri oranıyla karşılaştığında, kendine otomatik olarak "peki bu, o dönemki enflasyona göre reel olarak ne kadar?" diye sormak, iyi bir alışkanlıktır.