FinansVakti.Net

Finansal Sözlük

Batık Maliyet Yanılgısı

Geri alınamayacak, zaten harcanmış bir maliyeti, gelecekteki kararları etkilemesine izin vererek dikkate almaya devam etme eğilimidir.

Batık Maliyet Yanılgısı — Finanslügat kapak görseli

Batık maliyet yanılgısı (sunk cost fallacy), zaten harcanmış ve geri alınamayacak bir kaynağı (para, zaman, emek), gelecekteki kararları vermeye devam ederken dikkate alma eğilimidir. Oysa rasyonel bir karar, yalnızca bundan sonraki maliyet ve faydalara bakmalıdır — geçmişte harcanan, artık geri gelmeyecektir.

Yatırımda klasik örneği

Zararda olan bir hisseye "zaten bu kadar kaybettim, şimdi satarsam bu kayıp gerçek olur" diyerek tutunmaya devam etmek, batık maliyet yanılgısının en yaygın örneklerinden biridir. Ama o hisseyi bugün elinde tutmanın mantıklı olup olmadığı, geçmişte ne kadar kaybettiğinle değil, o paranın bugün başka bir yerde daha iyi değerlendirilip değerlendirilemeyeceğiyle ilgilidir.

Kayıptan kaçınmayla ilişkisi

Batık maliyet yanılgısı, genelde kayıptan kaçınmayla birlikte çalışır — zararı gerçekleştirmemek için pozisyonu elde tutmaya devam etmek, aslında kaybı büyütmekten başka bir şey yapmıyor olabilir. Kendine düzenli olarak bugün sıfırdan başlasaydım ne yapardım diye sormak, bu iki yanılgının birlikte yarattığı çarpıtmayı fark etmenin en etkili yollarından biridir.